Προ των πυλών της Ελλάδας βρίσκεται ένα ισχυρό κύμα καύσωνα που ήδη επηρεάζει μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, με τις μετεωρολογικές αρχές να προειδοποιούν ότι τις επόμενες ημέρες θα επεκταθεί προς τα Βαλκάνια και θα επηρεάσει και τη χώρα μας.
Σύμφωνα με προειδοποίηση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), το κύμα ζέστης που ξεκίνησε από την Ιβηρική Χερσόνησο αναμένεται να κινηθεί ανατολικά, επηρεάζοντας εκτεταμένες περιοχές της Δυτικής, Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Οι εκτιμήσεις του περιφερειακού ευρωπαϊκού κέντρου κλιματικής παρακολούθησης του WMO, που λειτουργεί από τη Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (DWD), δείχνουν ότι η «καρδιά» του καύσωνα θα μετατοπιστεί σταδιακά προς τα Βαλκάνια.
Θερμοκρασίες έως και 10°C πάνω από τον μέσο όρο
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για θερμοκρασίες που θα κυμαίνονται 3°C έως 10°C πάνω από τον μέσο όρο της εποχής, με αρκετές περιοχές να αντιμετωπίζουν απόλυτες μέγιστες άνω των 35°C. Παράλληλα, αναμένονται ελάχιστες θερμοκρασίες πάνω από 20°C – γνωστές ως «τροπικές νύχτες» – οι οποίες θα επιμείνουν για διαδοχικές ημέρες, αυξάνοντας σημαντικά τη θερμική καταπόνηση του πληθυσμού.
Ποιες χώρες επηρεάζονται
Το κύμα καύσωνα αναμένεται να επηρεάσει μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Ελβετία, τα Βαλκάνια και η Ελλάδα, μεταξύ πολλών ακόμη κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Ακραία ζέστη και σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν την ακραία ζέστη ως «σιωπηλό δολοφόνο», καθώς οι επιπτώσεις της υποεκτιμώνται συχνά στη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), καταγράφονται εκατοντάδες χιλιάδες θάνατοι ετησίως παγκοσμίως που σχετίζονται με τη θερμική καταπόνηση.
Η θερμική καταπόνηση συμβαίνει όταν το σώμα δέχεται περισσότερη θερμότητα από όση μπορεί να αποβάλει, με αποτέλεσμα την αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας. Η ικανότητα του οργανισμού να αυτορυθμίζεται μέσω εφίδρωσης και κυκλοφορίας του αίματος στο δέρμα μειώνεται σημαντικά όταν οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, ιδιαίτερα σε συνθήκες υγρασίας.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί του κοινού γραφείου Κλίματος και Υγείας του WHO–WMO, η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, ειδικά όταν αυτές δεν πέφτουν τη νύχτα, επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό, καθώς το σώμα δεν προλαβαίνει να ανακάμψει.
Ο ρόλος των «τροπικών νυχτών» και των πόλεων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες», κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C. Σε συνθήκες καύσωνα, το φαινόμενο αυτό γίνεται πιο συχνό, ειδικά στα αστικά κέντρα, όπου η λεγόμενη «αστική θερμική νησίδα» ενισχύει περαιτέρω τις θερμοκρασίες.
Σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, η θερμοκρασία μπορεί να είναι αρκετούς βαθμούς υψηλότερη σε σχέση με την ύπαιθρο, ενώ η έλλειψη νυχτερινής δροσιάς δυσκολεύει την αποκατάσταση του οργανισμού.
Ευρωπαϊκά ρεκόρ και ακραία φαινόμενα
Ήδη χώρες της Ευρώπης καταγράφουν ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες. Η Γαλλία σημείωσε τις θερμότερες ημέρες στην ιστορία της, με μέσες θερμοκρασίες-ρεκόρ και ακραίες τιμές που έφτασαν σχεδόν τους 44°C σε ορισμένες περιοχές. Στην Ισπανία καταγράφηκαν επίσης ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες για τον μήνα Ιούνιο, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο καταρρίφθηκαν διαδοχικά ρεκόρ ζέστης.
Παρόμοια φαινόμενα παρατηρήθηκαν και σε Γερμανία, Ολλανδία και Ελβετία, με τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες να εκδίδουν προειδοποιήσεις για ακραίο κίνδυνο.
Ένα ολοένα και πιο συχνό φαινόμενο
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη εμφανίζονται πλέον συχνότερα, εντονότερα και με μεγαλύτερη διάρκεια, γεγονός που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή και τις μεταβολές στα παγκόσμια κλιματικά συστήματα.
Η εξέλιξη του επερχόμενου καύσωνα προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα τις επόμενες ημέρες καθιστά απαραίτητη την προσοχή των πολιτών, ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων, καθώς και την τήρηση των οδηγιών των αρμόδιων αρχών για την προστασία της δημόσιας υγείας.
