φβε

Πετρούπολη: Οι «Αόρατοι» της δικτατορίας – Η ιστορία των ανθρώπων με αναπηρία την περίοδο 1967-1974

Μια άγνωστη πλευρά της περιόδου της δικτατορίας των συνταγματαρχών, από το 1967 έως το 1974, αναδεικνύει η έρευνα για τους ανθρώπους με αναπηρία στην Ελλάδα, φωτίζοντας τις συνέπειες της κρατικής βίας αλλά και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης όσων αντιμετώπιζαν ήδη αναπηρίες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ταγματάρχη Σπύρου Μουστακλή, ο οποίος βασανίστηκε στο ΕΑΤ-ΕΣΑ το 1973, με αποτέλεσμα να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο, παράλυση στη δεξιά πλευρά του σώματός του και αφασία. Αντίστοιχα, ο Γεώργιος Γρηγοριάδης, απόστρατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και γιατρός, υπέστη σοβαρή βλάβη στην όρασή του έπειτα από βασανιστήρια.

Στο Πολυτεχνείο, η εισβολή του άρματος μάχης και η καταστολή της εξέγερσης άφησαν πίσω τους εκατοντάδες τραυματίες. Το πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά κατέγραψε 1.103 τραυματισμένους πολίτες, χωρίς να υπάρχουν ολοκληρωμένα στοιχεία για το πόσοι απέκτησαν μόνιμη αναπηρία.

Την ίδια περίοδο, άνθρωποι με αναπηρία αντιμετώπιζαν ιδρυματοποίηση, περιορισμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες και ελάχιστες δυνατότητες εργασίας. Ενδεικτική είναι η κατάσταση στην Αποικία Ψυχοπαθών Λέρου, όπου εκατοντάδες άνθρωποι ζούσαν σε συνθήκες συνωστισμού και χωρίς αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.

Ωστόσο, η ιστορία περιλαμβάνει και αγώνες διεκδίκησης. Στις 2 Μαΐου 1976, περίπου 300 τυφλοί άνθρωποι κατέλαβαν τον Οίκο Τυφλών στην Καλλιθέα, ζητώντας μόρφωση, εργασία και αξιοπρέπεια, με το σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία και ΟΧΙ Επαιτεία».

Η πρωτοβουλία της Συλλογικότητας Βοήθειας Συνανθρώπων Μας στην Πετρούπολη αναδεικνύει την ανάγκη να διασωθούν αυτές οι ιστορίες, μέσα από μαρτυρίες, φωτογραφίες και αρχειακά τεκμήρια, ώστε οι άνθρωποι με αναπηρία να αποκτήσουν τη θέση που τους αξίζει στη συλλογική ιστορική μνήμη.