Η Εκκλησία τιμά την 1η Νοεμβρίου τη μνήμη των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, δύο αδελφών που έμειναν γνωστοί για τη μεγάλη προσφορά τους στους συνανθρώπους τους και ιδιαίτερα στους φτωχούς και ασθενείς.
Οι δύο Άγιοι κατάγονταν από την Ασία και μεγάλωσαν σε μια οικογένεια με βαθιά χριστιανική πίστη. Μετά τον θάνατο του πατέρα τους, η μητέρα τους, Θεοδότη, ανέλαβε την ανατροφή τους, φροντίζοντας να τους μεταδώσει τις χριστιανικές αξίες και την αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Ο Κοσμάς και ο Δαμιανός διακρίνονταν για την ευφυΐα και την επιμέλειά τους και σπούδασαν πολλές επιστήμες, με ιδιαίτερη ενασχόληση στην ιατρική. Ωστόσο, αντιμετώπισαν την επιστήμη τους όχι ως μέσο βιοπορισμού, αλλά ως αποστολή προσφοράς και διακονίας.
Θεράπευαν τους ασθενείς χωρίς να ζητούν ή να δέχονται χρήματα, προσφέροντας τις υπηρεσίες τους δωρεάν σε όλους, με ιδιαίτερη μέριμνα για όσους βρίσκονταν σε οικονομική δυσκολία. Από αυτήν ακριβώς την ανιδιοτελή στάση τους προήλθε και η ονομασία «Ανάργυροι».
Όταν οι άνθρωποι που θεραπεύονταν επιχειρούσαν να τους ανταμείψουν ή να τους ευχαριστήσουν, εκείνοι αρνούνταν, αποδίδοντας κάθε τιμή και δόξα στον Θεό. Με τα λόγια της Αγίας Γραφής υπενθύμιζαν ότι η ευλογία, η σοφία, η τιμή και η δύναμη ανήκουν στον Θεό στους αιώνες.
Αφού αφιέρωσαν τη ζωή τους στην προσφορά και τη φροντίδα των ανθρώπων, οι δύο αδελφοί πέθαναν ειρηνικά και τάφηκαν στην περιοχή Φερεμά.
Αποτμήματα των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Κοσμά και του Αγίου Δαμιανού φυλάσσονται στις Ιερές Μονές Διονυσίου και Παντοκράτορος του Αγίου Όρους, ενώ λείψανα του Αγίου Δαμιανού βρίσκονται και στον ομώνυμο Ρωμαιοκαθολικό Ναό στη Ρώμη.
Απολυτίκιο
Ήχος πλ. δ΄
«Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, επισκέψασθε τας ασθενείας ημών, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίν».
