Η 15η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού, αποτελεί μια σημαντική αφορμή για ενημέρωση σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία, αλλά και για την ανάγκη δημιουργίας πόλεων που επιτρέπουν σε όλους να μετακινούνται με ασφάλεια και αυτονομία.

Με αφορμή την ημέρα, η ΑΜΚΕ Συλλογικότητα Βοήθειας Συνανθρώπων μας στην Πετρούπολη αναδεικνύει τον ρόλο του λευκού μπαστουνιού, το οποίο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία ανεξάρτητης μετακίνησης. Με την κατάλληλη εκπαίδευση, βοηθά τον χρήστη να εντοπίζει εμπόδια, σκαλοπάτια, κράσπεδα και αλλαγές στο έδαφος, διευκολύνοντας την ασφαλή μετακίνησή του.

Παράλληλα, το λευκό μπαστούνι ενημερώνει τους γύρω ότι ένας άνθρωπος έχει οπτική αναπηρία και ενδέχεται να χρειάζεται περισσότερο χώρο ή συγκεκριμένη βοήθεια. Ωστόσο, δεν το χρησιμοποιούν όλοι οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης, καθώς οι ανάγκες και οι δυνατότητές τους διαφέρουν.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι μπαστουνιών, ανάλογα με τη χρήση τους. Το μακρύ μπαστούνι κινητικότητας βοηθά στον εντοπισμό εμποδίων κατά τη μετακίνηση, ενώ άλλα, κοντύτερα μπαστούνια μπορεί να χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση της οπτικής αναπηρίας ή τον εντοπισμό κοντινών εμποδίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το μπαστούνι με τις κόκκινες και λευκές ρίγες, το οποίο σε πολλές χώρες χρησιμοποιείται ως ένδειξη τυφλοκώφωσης, δηλαδή συνδυασμένης απώλειας όρασης και ακοής. Η συγκεκριμένη κατάσταση δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη απώλεια και των δύο αισθήσεων, καθώς οι δυνατότητες κάθε ανθρώπου διαφέρουν.

Τα στοιχεία για τις διαταραχές όρασης παγκοσμίως

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχή της κοντινής ή μακρινής όρασης. Σε τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο περιπτώσεις, το πρόβλημα θα μπορούσε να είχε προληφθεί ή δεν έχει αντιμετωπιστεί επαρκώς.

Η Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού συνδέεται με την προώθηση της ανεξαρτησίας, της ασφαλούς μετακίνησης και των δικαιωμάτων των ανθρώπων με οπτική αναπηρία. Η καθιέρωσή της στις ΗΠΑ το 1964 αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην ανάδειξη της σημασίας του λευκού μπαστουνιού.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε στην πράξη

Η βελτίωση της καθημερινότητας των ανθρώπων με οπτική αναπηρία δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, αλλά ενημέρωση, προσοχή και σεβασμό.

Όταν συναντάμε έναν άνθρωπο με λευκό μπαστούνι, είναι σημαντικό να ρωτάμε πρώτα αν επιθυμεί βοήθεια, χωρίς να πιάνουμε το μπαστούνι ή να τον τραβάμε από το χέρι. Αν χρειάζεται συνοδεία, ακολουθούμε τις οδηγίες του και περιγράφουμε με σαφήνεια πιθανά εμπόδια, σκαλοπάτια ή αλλαγές στη διαδρομή.

Εξίσου σημαντικό είναι να παραμένουν ελεύθερα τα πεζοδρόμια από πατίνια, μηχανάκια, κάδους, τραπεζοκαθίσματα και άλλα εμπόδια. Οι οδηγοί οφείλουν να μην σταματούν πάνω σε διαβάσεις ή πεζοδρόμια και να δίνουν προτεραιότητα στους πεζούς, χωρίς να θεωρούν ότι μια κόρνα αρκεί για να τους προειδοποιήσει.

Στην περίπτωση ανθρώπων με τυφλοκώφωση, χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, καθώς μπορεί να μην αντιληφθούν μια προφορική προειδοποίηση. Η προσέγγιση πρέπει να γίνεται με σεβασμό, χωρίς απρόσμενη σωματική επαφή, και με αναζήτηση του κατάλληλου τρόπου επικοινωνίας.

Το μήνυμα της Συλλογικότητας Βοήθειας Συνανθρώπων μας στην Πετρούπολη είναι σαφές: η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο τις υποδομές, αλλά και τη συμπεριφορά όλων μας. Ένα ελεύθερο πεζοδρόμιο, μια ασφαλής διάβαση και η σωστή στάση απέναντι στους ανθρώπους με αναπηρία μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά στην καθημερινότητά τους.